Take a fresh look at your lifestyle.

अद्भुत माहिती : म्हणून थंड बस्त्यात गेला ‘सोयाबीन कार’चा प्रोजेक्ट; पहा किती महत्वाचा आहे पर्यावरण संवर्धनासाठी

मुंबई : सध्या प्लास्टिक मटेरीअलचा वाढणारा वापर आणि त्यामुळे धोक्यात येणारे पर्यावरण हा खूप महत्वाचा आणि डोकेदुखीचा मुद्दा बनला आहे. अशावेळी आपणास माहित आहे का? की 90 वर्षांपूर्वी बायोडीग्रेडेबल मटेरीअल वापरून कार बनवण्याचा एक प्रयत्न झाला होता. तोही प्रयत्न कोणी साध्यासुध्या व्यक्तीने नाही फोर्ड कारचे प्रणेते हेन्री फोर्ड यांनी हा प्रयत्न केला होता.

Advertisement

हेन्री फोर्ड आणि त्यांची मोटार कार कंपनी फोर्ड यांचे नाव कोणाला माहीत नाही. हेन्री फोर्डने आपली कंपनी अशा काळात यशस्वी केली जेव्हा आजच्या अनेक प्रसिद्ध कंपन्यांचा जन्मही झाला नव्हता. जगभरातील ऑटोमोबाईल उत्पादनात क्रांती घडवून आणण्याचे श्रेय हेन्री फोर्ड यांना जाते. या सर्वांशिवाय हेन्री फोर्डनेही असा प्रयत्न केला होता, ज्याचा पर्यावरणाला खूप फायदा होऊ शकतो. हेन्री फोर्डने 1930 मध्ये फोर्ड बायोप्लास्टिक्सचे उत्पादन आणि वापर करण्याचा निर्णय घेतला. बायोप्लास्टिक हे एक प्रकारचे प्लास्टिक आहे. परंतु ते वनस्पती आणि हायड्रोकार्बनपासून तयार केले जाते. विशेष बाब म्हणजे सामान्य प्लास्टिक लवकर नष्ट होत नसले तरी बायोडिग्रेडेबल प्लास्टिक हे स्वत:च मातीत मिसळून जाते.

Advertisement

हेन्री फोर्डने 1941 मध्ये बायोप्लास्टिकपासून कार तयार करून जगासमोर सादर केली. अशा प्रकारे बायोप्लास्टिकपासून कार बनवणारा तो इतिहासातील पहिला माणूस ठरला. या कारला ‘सोयाबीन कार’ किंवा ‘सोयाबीन ऑटो’ असे नाव देण्यात आले. त्यावेळी फोर्डने दावा केला होता की बायोप्लास्टिकची बनलेली ही कार स्टीलपेक्षा दहापट मजबूत आहे. हे सिद्ध करण्यासाठी, हेन्री फोर्डने प्रत्येक सामग्रीच्या पॅनल्सवर कुऱ्हाडीचा वापर केला, जे दाखवून दिले की केवळ धातूच्या पॅनल्समध्ये खड्डे आहेत, तर बायोप्लास्टिकचे बनलेले भाग सुरक्षित आहेत. 1939 मध्ये जेव्हा हेन्री फोर्ड ही बायोप्लास्टिक कार बनवत होते तेव्हा युरोपमध्ये दुसरे महायुद्ध सुरू झाले होते. अशा स्थितीत जगासह अमेरिकाही धातूच्या कमतरतेशी झगडत होती. अशा परिस्थितीत बायोप्लास्टिक्स कार उत्पादनात स्टीलची जागा घेईल आणि त्यामुळे स्टीलची बचत होईल, अशी आशा हेन्री फोर्ड यांनी व्यक्त केली.

Advertisement

1941 मध्ये, हेन्री फोर्ड यांनी न्यूयॉर्क टाइम्सला या कारबद्दल एक मुलाखत दिली आणि सांगितले की या प्लास्टिकपासून बनवलेल्या कारमुळे अमेरिकेतील स्टीलचा वापर दहा टक्क्यांनी कमी होऊ शकतो. ही कार बनवणाऱ्या टीमचे प्रभारी लोवेल ई यांनी एका मुलाखतीत सांगितले होते की, हे प्लास्टिक सोया फायबर, फेनोलिक रेझिन आणि फॉर्मलडीहाइडपासून बनलेले आहे. या सोयाबीन कारचे वजन त्या काळातील इतर कारच्या तुलनेत 450 किलो कमी होते. त्याचे एकूण वजन फक्त 907 किलो होते.  ही कार बाजारात येण्याच्या तयारीत होती. हेन्री फोर्ड देखील या कारबद्दल खूप उत्सुक होते परंतु ही कार बाजारात येऊ न शकल्याने त्यांचा उत्साह मावळला. या कारचे फक्त एकच मॉडेल बनवण्यात आले होते जे नष्ट करण्यात आले आणि दुसरी कार बनवण्याची योजना रद्द करण्यात आल्याचे सांगण्यात येत आहे. या कारचा प्रकल्प बंद होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे दुसऱ्या महायुद्धात अमेरिका सहभागी होणार होती. यानंतर अमेरिकेत कारच्या निर्मितीवरही बंदी घालण्यात आली. युद्धानंतर अमेरिका स्वत:ला सांभाळून पुन्हा विकसित करण्यात गुंतली, त्यामुळे या सोयाबीनच्या गाडीची चर्चा संपली.

Advertisement
Advertisement

Leave a Reply