Please wait..
Take a fresh look at your lifestyle.

Subsidy scheme: ड्रोनच्या खरेदीसह ‘त्यासाठी’ही मिळते अनुदान; पहा कसे आहे तंत्रज्ञान आणि योजना

पुणे : आता खते, बी-बियाणे या व्यतिरिक्त शेतीत जे काही महाग आहे ते मजुरीचा खर्च आहे. पंजाब, हरियाणासारखी श्रीमंत राज्ये सोडली तर बिहारसारख्या गरीब राज्यांतही शेतीच्या कामासाठी पुरेसे मजूर मिळत नाहीत. अशा परिस्थितीत तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांच्या बाजूने उभे राहिले आहे. पण शेतीत तंत्रज्ञानाचा वापर थोडा खर्चिक आहे. अशा परिस्थितीत कमी भाड्यात हे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांच्या शेतात पोहोचले तर कसे होईल? या कामासाठी धानुका अॅग्रीटेक पुढे आली आहे. गुरुग्रामस्थित या कंपनीने ड्रोनने शेतात फवारणी करण्यासाठी पुढाकार घेतला आहे. शेतकऱ्यांना 400 रुपये प्रति एकर या नाममात्र दराने ही सेवा मिळणार आहे. (The Cost Of Farmers Will Decrease, The Benefit Will Increase With The Use Of Drones)

Advertisement

शेतकर्‍यांचा खर्च कमी करण्यासाठी सरकार ड्रोनच्या वापराला प्रोत्साहन देत आहे. कृषी ड्रोनच्या वापरामुळे शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळत असल्याचे सरकारचे म्हणणे आहे. कारण याच्या मदतीने अवघ्या काही तासांत मोठ्या क्षेत्रावर कीटकनाशके किंवा औषधे किंवा नॅनो युरियासारख्या खतांची फवारणी करता येते. यामुळे शेतकऱ्यांचा खर्च कमी होईल, वेळेची बचत होईल आणि सर्वात मोठा फायदा म्हणजे योग्य वेळी शेतात कीड व्यवस्थापन करता येईल. Dhanuka Agritech ही कंपनी शेतीमध्ये ड्रोनच्या वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुढे आली आहे. धनुका ग्रुपचे अध्यक्ष आरजी अग्रवाल म्हणतात की प्रगत ड्रोन जपान आणि इतर विकसित देशांमध्ये वापरले जात आहेत. या यंत्रांच्या सहाय्याने एक एकर शेतात अवघ्या एका तासात कीटकनाशक किंवा द्रव खताची फवारणी केली जाईल. पारंपारिक स्प्रेअरने फवारणी केली तर त्याच कामाला सहा ते सात तास लागतात. त्यामुळे शेतकऱ्यांचा खर्च कमी होईल.

Loading...
Advertisement

आरजी अग्रवाल म्हणतात की, ड्रोनद्वारे फवारणी (Use of Drone in Farming) केल्यास अनेक प्रकारे फायदा होईल. कमी वेळेत फवारणी केली जाईल. दुसरे म्हणजे ड्रोनच्या माध्यमातून शेतात सर्वत्र समान फवारणी केली जाते. याउलट पारंपरिक पद्धतीने फवारणी केली, तर सर्वत्र एकसमान फवारणी करणे शक्य होत नाही. फवारणी पारंपारिक पद्धतीने केली तर दोन-तीन मजूर सहज कामाला लागतात. मजुराची मजुरी 500 रुपये ठेवली तरी 1500 रुपयेच मजुरी मिळते. ड्रोनद्वारे फवारणीसाठी एक एकर भाडे फक्त 400 रुपये असेल. एक एकर शेतात पारंपारिक पद्धतीने औषध फवारल्यास 150 ते 200 लिटर पाणी लागते. हीच फवारणी ड्रोनने केल्यास ती केवळ 10 लिटर पाण्यात केली जाते. निम्म्याहून अधिक भूजलाचा शेतीमध्ये वापर केला जातो, हे विशेष. अशाप्रकारे पाण्याची बचत झाली तर ते पर्यावरणासाठीही चांगले होईल.

Advertisement

शेतीला चालना देण्यासाठी केंद्र सरकारने “सब-मिशन ऑन अॅग्रिकल्चरल मेकॅनायझेशन (SMAM)” ही योजना सुरू केली आहे. या अंतर्गत, केंद्रीय कृषी मंत्रालयाने ICAR संस्था, कृषी विज्ञान केंद्रे आणि राज्य कृषी विद्यापीठांना कृषी ड्रोनची खरेदी, भाड्याने आणि प्रात्यक्षिकांमध्ये मदत करून हे तंत्रज्ञान परवडणारे बनविण्यासाठी निधी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. शेतकऱ्यांना ड्रोन वापरण्यास प्रोत्साहित करण्यासाठी ड्रोन खरेदीसाठी 100% अनुदान किंवा दहा लाख रुपयांपर्यंतची तरतूद करण्याची योजना आहे. याशिवाय ड्रोन खरेदीसाठी शेतकरी उत्पादक संघटनांना 75 टक्के आर्थिक मदत दिली जात आहे. ही आर्थिक मदत 31 मार्च 2023 पर्यंत लागू राहील. प्रात्यक्षिकासाठी ड्रोन भाड्याने घेणाऱ्या एजन्सींना प्रत्येक वेळी 6,000 आनुषंगिक खर्च म्हणून दिले जातील. ड्रोन खरेदी करून शेतात प्रयोग दाखवणाऱ्या एजन्सींना हेक्टरी 3 हजार रुपये दिले जातील.

Advertisement
Advertisement

Leave a Reply