Please wait..
Take a fresh look at your lifestyle.

आरोग्य मंत्र : कोणते खाद्य तेल आहे आरोग्यासाठी उत्तम.. जाणून घ्या सविस्तर

अहमदनगर : गेल्या काही वर्षांत आपल्या खाण्याच्या सवयींमध्ये झपाट्याने बदल होत आहेत. त्यासोबतच लोकांमध्ये सकस आहाराबाबत जागरूकताही वाढली आहे. लोक आहारातही आरोग्यदायी आहाराच्या पर्यायांचा अवलंब करू लागले आहेत. भारतीयांच्या बाबतीत हे प्रचलित आहे की ते तेल आणि तूप जास्त वापरतात. पारंपारिक तुपाशिवाय शेंगदाणे, सोयाबीन, सूर्यफूल, नारळ, मोहरी इत्यादींचे तेल अन्न शिजवण्यासाठी वापरले जाते. आजकाल इतर अनेक पर्याय भारतीय स्वयंपाकघरात झपाट्याने स्थान निर्माण करत आहेत.

Advertisement

बरं, जगभर स्वयंपाक करण्याची पद्धत वेगळी आहे. काही लोक जेवणात लोणी वापरतात तर काही ऑलिव्ह ऑईल वापरतात. आरोग्यासाठी कोणते तेल उत्तम आहे, हा अनेक दिवसांपासून चर्चेचा विषय आहे. याबाबत प्रत्येकाचे मत वेगळे आहे आणि सल्लाही. हेच कारण आहे की आता भारतातही राईस ब्रॅन ऑईल, ऑलिव्ह ऑईल, कॅनोला ऑईल, तिळाचे तेल, जवस तेल इत्यादींचा वापर स्वयंपाकासाठी केला जात आहे. तेलांबद्दल इतकी चिंता का आहे? तेलांचा खरोखरच आपल्या आरोग्यावर असा परिणाम होऊ शकतो का?

Advertisement

तेल आणि आरोग्य : आरोग्य तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, तुपाप्रमाणेच तेलाचा संतुलित प्रमाणात वापर पोषणासाठीही आवश्यक आहे. जर तुम्ही रोज थोडे तेल वापरत असाल तर कोणतेही तेल तुमच्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते. अन्नात तेलाचा वापर वाढला की अडचण निर्माण होते. लक्षात ठेवण्याची सर्वात महत्वाची गोष्ट म्हणजे प्रत्येक स्वयंपाकाच्या तेलात स्मोकिंग पॉइंट असतो. ज्या तापमानात तेल स्थिर राहू शकत नाही.

Advertisement

स्मोकिंग पॉईंटवर आल्यावर, कोणतेही तेल ऑक्सिडाइझ होऊ लागते. मुक्त रॅडिकल्स सोडते. हे फ्री रॅडिकल्स शरीरासाठी हानिकारक मानले जातात. तज्ज्ञांच्या मते स्मोकिंग पॉइंटनंतर तेलाचा वापर आरोग्यासाठी घातक ठरू शकतो. इतकंच नाही तर स्मोकिंग पॉईंटमधून गेल्यावर तेलातून एक्रोलिन नावाचा पदार्थही बाहेर पडतो ज्यामुळे फुफ्फुसांना गंभीर नुकसान होऊ शकते. यामुळे एकदा वापरलेले तेल पुन्हा वापरू नये.

Loading...
Advertisement

योग्य तेल निवडा : आरोग्याच्या दृष्टीने काही गोष्टी लक्षात ठेवून तुम्ही तुमच्यासाठी योग्य ते तेल निवडू शकता. जसे आपण सर्व रिफाइंड तेल वापरतो. परंतु येथे हे लक्षात ठेवले पाहिजे की त्यांच्या प्रक्रियेदरम्यान त्यातील बहुतेक पोषक तत्वे नष्ट झाली आहेत. अपरिष्कृत तेलांमध्ये पोषक तत्वे जास्त असू शकतात. परंतु, त्यांचा स्मोकिंग पॉइंट कमी असतो. त्यामुळे त्यांचा वापर सावधगिरीने केला पाहिजे. तुम्ही खरेदी करत असलेले तेल बियाणे आणि वनस्पतींमधून काढले आहे किंवा रासायनिक पदार्थ वापरून काढले आहे हे देखील तपासा.

Advertisement

कोणते तेल तुमच्यासाठी फायदेशीर आहे : ऑलिव्ह ऑइलमध्ये व्हिटॅमिन-ई भरलेले असते आणि त्यात अँटिऑक्सिडंट गुणधर्म असतात. मोनोसॅच्युरेटेड फॅट्सचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे त्यात कॅन्सरविरोधी आणि दाहक-विरोधी गुणधर्म देखील असतात. हे खराब कोलेस्ट्रॉल कमी करून हृदयाचे आरोग्य सुधारण्यास देखील मदत करते. फ्लेक्ससीड ऑइल किंवा फ्लॅक्ससीड ऑइल देखील अनेक गुणधर्मांनी परिपूर्ण आहे. त्याची सर्वात मोठी गुणवत्ता म्हणजे त्यात भरपूर प्रमाणात असलेले ओमेगा -3 फॅटी ऍसिडस्, जे सहसा शाकाहारी आहारातून फार कमी प्रमाणात आढळतात.

Advertisement

हे विशेषतः संधिवात लक्षणे नियंत्रित करण्यास मदत करू शकते. याव्यतिरिक्त, त्यात विशेषतः ओमेगा -6 फॅटी ऍसिड असतात, जे हृदयाच्या आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर असतात.राईस ब्रॅन ऑइल हा देखील आजकाल आरोग्याबाबत जागरूक लोक वापरत असलेला पर्याय आहे. यामध्ये पॉली आणि मोनो अनसॅच्युरेटेड फॅट्स भरपूर असतात. त्यामुळे कोलेस्टेरॉलची पातळी नियंत्रित ठेवण्यासोबतच हृदयविकारांपासून बचाव होतो आणि टाइप-2 मधुमेहाचा धोकाही कमी होतो.

Advertisement

हे तेल देखील आहेत फायदेशीर : तिळाच्या तेलात अँटिऑक्सिडंट्सही भरपूर असतात. हे विशेषतः पार्किन्सन रोगासारख्या न्यूरोलॉजिकल समस्यांपासून संरक्षण करण्यात भूमिका बजावते. रक्तातील साखरेच्या व्यवस्थापनातही हे फायदेशीर मानले जाते.सूर्यफूल तेल वर्षानुवर्षे वापरले जात आहे. यामध्ये सॅच्युरेटेड फॅट्सचे प्रमाण कमी असल्याने ते अनेक प्रकारे फायदेशीर ठरते. हे रक्तातील साखर, कोलेस्ट्रॉल आणि लठ्ठपणा यांसारख्या परिस्थितींवर नियंत्रण ठेवण्यास मदत करते. याशिवाय अॅव्होकॅडो तेल, सोयाबीन तेल, कॅनोला तेल इत्यादी अनेक गुणधर्मांनी परिपूर्ण आहेत आणि ते आरोग्याच्या दृष्टीनेही वापरता येतात.

Advertisement
Advertisement

Leave a Reply