Take a fresh look at your lifestyle.

हेल्थ अलर्ट : जिमदारांसाठी महत्वाची बातमी; पहा काय परिणाम होऊ शकतो हेवी वर्कआउटचाही?

दिल्ली : प्रत्येकाला माहित आहे की व्यायाम हृदयासाठी चांगला आहे. बरेच लोक आपले शरीर आणि हृदय योग्य ठेवण्यासाठी भरपूर व्यायाम देखील करतात. पण नुकत्याच झालेल्या एका संशोधनात असे सांगण्यात आले की, जास्त व्यायामामुळे शरीराच्या विविध भागांमध्ये रक्त वाहून नेणाऱ्या धमन्या ब्लॉक होऊ शकतात. तेव्हापासून लोकांच्या मनात अनेक शंका निर्माण झाल्या. आता ब्रिटनच्या ब्रॅडफोर्ड विद्यापीठातील शरीरशास्त्र आणि मस्कुलोस्केलेटल विभागाचे व्याख्याते मॅथ्यू फॅरो यांनी लोकांच्या शंकांचे निरसन करताना आपले मत सांगितले आहे.

Advertisement

हार्टच्या रक्तवाहिन्या रोखणाऱ्या या अभ्यासाने बरेच बातमीचे मथळेही बनवली होती. असे दिसून आले की, अधिक सक्रिय लोकांमध्ये कमी सक्रिय लोकांपेक्षा कोरोनरी धमनी कॅल्शियम (सीएसी) स्कोर जास्त होते. सीएसी स्कोअर कोरोनरी धमन्यांच्या भिंतींमध्ये कॅल्शियमचे प्रमाण मोजतो. रक्तवाहिन्या ज्या रक्तपुरवठा करतात आणि म्हणून हृदयाच्या स्नायूंना ऑक्सिजन देतात त्याबाबतचे हे महत्वाचे कार्य आहे. कोरोनरी (हृदय) धमन्यांमध्ये कॅल्शियम वाढल्याने एखाद्या व्यक्तीला हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो. कारण कोरोनरी धमन्यांमध्ये कॅल्शियमची उपस्थिती हे एक लक्षण सांगते की, एक थर तयार होत आहे. ज्याला एथेरोस्क्लेरोसिस म्हणतात. या लेयरची उभारणी सामान्यतः अस्वास्थ्यकर जीवनशैलीचा परिणाम आहे. जसे की धूम्रपान करणे, अल्कोहोल पिणे, जास्त वजन असणे आणि पुरेसा व्यायाम न करणे. म्हणूनच हृदयरोगाचा धोका असलेल्या लोकांना ओळखण्यासाठी डॉक्टर अनेकदा सीएसी स्कोअर वापरतात.

Advertisement

दक्षिण कोरियामधील युनिव्हर्सिटी स्कूल ऑफ मेडिसिन आणि अमेरिकेतील जॉन्स हॉपकिन्स ब्लूमबर्ग स्कूल ऑफ पब्लिक हेल्थच्या संशोधकांनी मार्च 2011 ते डिसेंबर 2017 दरम्यान 30 वर्ष आणि त्यापेक्षा जास्त वयाच्या 25,000 पेक्षा जास्त निरोगी प्रौढ (प्रामुख्याने पुरुष) च्या कोरोनरी धमनी कॅल्शियमचे प्रमाण मोजले व विश्लेषण केले. अभ्यासाच्या कालावधीत या प्रौढांच्या कोरोनरी धमन्यांमध्ये होणाऱ्या बदलांवर लक्ष ठेवण्यासाठी दोन व्यापक तपासणी करण्यात आली. शारीरिक हालचाली आणि कोरोनरी धमनी कॅल्सीफिकेशनमध्ये वाढ यात काही संबंध आहे का हे संशोधकांना शोधायचे होते. प्रत्येक आठवड्यात त्यांनी किती व्यायाम केला हे जाणून घेण्यासाठी या सर्वांना एक प्रश्नावली पूर्ण करण्यास सांगितले गेले. सहभागींपैकी जवळजवळ अर्धे (47 टक्के) निष्क्रिय म्हणून वर्गीकृत केले गेले, 38 टक्के माफक प्रमाणात सक्रिय म्हणून आणि 15 टक्के अधिक सक्रिय (दिवसातून 6.5 किलोमीटर धावण्याच्या बरोबरीने) वर्गीकृत करण्यात आले.

Advertisement

अभ्यासाच्या प्रारंभी केलेल्या स्कॅनमध्ये निष्क्रिय गटात सरासरी 9.5, मध्यम सक्रिय गटात 10.2 आणि अधिक सक्रिय गटात 12 सरासरी CAC स्कोअर दिसून आले. अभ्यासाच्या कालावधीच्या शेवटी, जे मध्यम आणि अधिक सक्रिय होते त्यांच्या सरासरी गुणात 3 ते 8 पर्यंत वाढ झाली. म्हणून, मध्यम आणि जास्त व्यायामासह कॅल्शियम धमन्यांमध्ये जमा होऊ लागते. तथापि, संशोधकांना व्यायामामुळे हृदयविकाराचा झटका किंवा स्ट्रोकसारख्या उच्च कोरोनरी धमनी कॅल्शियम स्कोअर आणि हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी घटनांमध्ये कोणताही संबंध आढळला नाही. त्यामुळे ‘हृदयविकाराचा धोका वाढतो’ असा दावा करणारे अहवाल खोटे आणि धोकादायक आहेत. संशोधकाने अशा व्याख्येविरूद्ध सावध केले. त्यांचा निष्कर्ष असा होता: शारीरिक हालचालींचे हृदय लाभ निर्विवाद आहेत.

Advertisement
Advertisement

Leave a Reply