Take a fresh look at your lifestyle.

म्हणून मुजफ्फरनगरमध्ये 168 वर्षांपासून सुरू आहे चक्की पिसिंग.. पिसिंग.. & पिसिंग..!

दिल्ली : काही गोष्टी ऐकावे ते नवलच असतात. आता पहा ना, सध्या घरगुती आटा चक्की घेऊन घरातच पीठ बनवण्याचा ट्रेंड आहे. त्यामुळे पिठाची गिरणी हा व्यवसाय तितका जोरात चालत नाही. त्यातच या व्यवसायाला सामाजिकदृष्ट्या खूप वजन आहे असेही नाही. मात्र, तरीही उत्तरप्रदेश राज्यातल्या मुजफ्फरनगरमधील एका गावातील पिठाच्या गिरणीची न्यूज सध्या चर्चेत आहे. कारण ही वेगळी चक्की असून तब्बल 168 वर्षांपासून तिच्यामार्फत चक्की पिसिंग.. पिसिंग.. & पिसिंग.. हे कार्य अविरतपणे सुरू आहे.

Advertisement

आजही उत्तर प्रदेशातील मुझफ्फरनगरच्या भोपा भागातील निर्जनी गावात पाण्यावर चालणारी पिठाची गिरणी चालू आहे. ही 168 वर्ष जुनी पिठाची गिरणी ब्रिटिशांनी 1850 मध्ये बांधली होती. ही गिरणी आजही चालू आहे आणि लोक याचे पीठ आवडीने खातात. यापासून बनवलेले पीठ पूर्णपणे थंड असते. ही भारतातील सर्वात जुनी आटा मिल मानली जाते. आतापर्यंत अनेक पिढ्या या गिरणीचे पीठ सतत खात आहेत. याची बातमी पत्रकार मिर्झा गुलझार बेग यांनी नवभारत टाईम्स या हिंदी न्यूज पोर्टलवर प्रसिद्ध केली आहे.

Advertisement

या पाणचक्कीचे वैशिष्ट्य म्हणजे जेव्हा कालव्यात पाणी येते तेव्हा ही यावर चालते आणि त्याचे दळलेले पीठ थंड राहते. हे पीठ चार ते सहा महिने खराब होत नाही. दुसरे वैशिष्ट्य म्हणजे या पाणचक्कीमध्ये पीठ दळण्यासाठी वापरले जाणारे दगड हे नैसर्गिक दगड आहेत. तर आजच्या गिरण्यांमध्ये विविध मसाल्यापासून बनवलेले दगड वापरले जातात. अशा स्थितीत या गिरणीचे पीठ खाल्ल्याने स्टोनसारखे इतर आजार होत नाहीत. तसेच धान्याचे सर्व गुणधर्म पीठात राहतात.

Advertisement

या भागातील लोक या पाणचक्कीला आपला वारसा मानतात. सरकारनेही याकडे खूप लक्ष दिले आहे आणि या वॉटर मिलचे नूतनीकरण केले आहे. ही पाणचक्की पाहण्यासाठी लोक दुरूनही येतात, तर मुजफ्फरनगरच्या आसपासचे लोक इथे पिठाची चक्की घेण्यासाठी येतात. या गिरणीबद्दल लोकांमध्ये अशी भावना आहे की तिचे पीठ खराब होत नाही. या मिलचे आणखी एक विशेष वैशिष्ट्य म्हणजे येथे वजनासाठी स्केल नाही. येथे दळणे 60 रुपये प्रति क्विंटल रेटने केले जाते. या मिलमध्ये ग्राहकाला स्वतःचे पीठ दळावे लागते.

Advertisement

मुझफ्फरनगरच्या भोपा परिसरातील निर्गाजनी कालव्यावर बांधलेली ही मिल पाण्यावर चालते. कालव्याचे पाणी मोठ्या लोखंडी पंख्यावर पडते, जेणेकरून ते फिरतात आणि गिरणी चालू असते. येथे सहा गिरण्या आहेत. जे एका तासात सुमारे दोनशे चाळीस किलो गहू दळतात. ही मिल सिंचन विभागाच्या अंतर्गत येते, जी वार्षिक करारावर चालवण्यास दिली जाते. मुजफ्फरनगर जिल्ह्याच्या निर्गजनीला लागून असलेल्या तीन डझनहून अधिक गावे या पाणचक्कीवर पीठ दळण्यासाठी येतात.

Advertisement

Advertisement

Leave a Reply